Visitatie in spagaat tussen leren en verantwoorden

Visitatie in spagaat tussen leren en verantwoorden

De maatschappelijke visitatie bij corporaties bestaat vijf jaar. In de afgelopen tijd is er veel discussie geweest over het nut van visitaties. De visitatie heeft fraude en verkeerde keuzes niet overal kunnen voorkomen. De problemen met derivaten bij WoonInvest zijn voorlopig de laatste in een inmiddels lange rij van missers in de corporatiesector. Reden genoeg om vijf jaar visitatie te evalueren. De Stichting Visitaties deed dat tijdens een symposium op woensdag 29 augustus.

Onderzoek: haal meer uit de visitatie

Als eerste kwam Marja Elsinga (hoogleraar aan de TU Delft) aan het woord. Door de TU Delft is onderzocht wat de visitaties van de afgelopen jaren hebben opgeleverd, en waar verbetering mogelijk is. Wat opvalt, is dat er maar weinig spreiding is in de rapportcijfers die corporaties krijgen. Alleen op de governance en het presteren naar vermogen is er enige spreiding tussen goede en mindere corporaties te zien. Wat ook opvalt, is dat weliswaar veel, maar lang niet alle corporaties na de visitatie aan de slag gaan met concrete verbeterpunten. Ook is het visitatierapport niet altijd aanleiding tot een goed gesprek met belanghouders van de corporatie. Er kan dus meer met het visitatierapport worden gedaan!

Download hier al mijn e-boeken over corporatiebeleid.

Woningwet: de plek van de visitatie in de sector

In de Tweede Kamer is het belang van visitatie in de afgelopen tijd nadrukkelijk onderstreept. Dat leidde onder meer tot amendering van de nieuwe Woningwet waardoor de visitatie steeds meer een rol bij het toezicht op de corporaties dreigt te krijgen. Door de aanwezige corporaties, maar ook door belanghouders, werd tijdens het symposium benadrukt dat juist het leren van de visitatie op de eerste plaats moet staan. En daar waar leren van visitaties vereist dat corporaties zich kwetsbaar durven opstellen, leidt verantwoorden al snel tot window dressing. Een moeilijke spagaat, waar ook DG Wonen, Bouwen en Integratie Mark Frequin zichtbaar mee worstelde toen hij het onderzoeksrapport in ontvangst nam.

Geen 1001-dingen-doekje

De problemen met derivaten bij WoonInvest werden in het visitatierapport van twee jaar geleden niet voorzien. Dit voorbeeld toont nog eens aan hoe belangrijk het is om visitatie niet als 1001-dingen-doekje te zien. Voor continue verantwoording is een vierjaarlijkse visitatie niet geschikt. Omdat de corporatie zelf de meeste gegevens voor de visitatie aanlevert, zal fraude zelden worden opgemerkt. En van een visitatiecommissie van drie tot vijf personen kan niet verwacht worden dat zij zowel van derivaten als van bewonersparticipatie alle finesses kennen. De terechte oproep van verschillende aanwezigen was dan ook: houd de visitatie eenvoudig en maak keuzes in wat je wel en niet meeneemt in de beoordeling. Gezien de ontwikkelingen in de sector lijkt dat nog een hele opgave.

Download hier al mijn e-boeken over corporatiebeleid.

Reactie plaatsen

Cookies